Mastiekdorpen op het eiland Chios

Het eiland Chios staat bekend om zijn belangrijkste exportproduct, mastiek. Het wordt soms ook wel 'Mastiha' of 'Mastixa' genoemd. Bij de lokale bevolking staat het bekend als het 'witte goud van Griekenland' of 'de tranen van Chios'. De Grieken maken deze kleverige hars, die uit de schors van de mastiekboom komt, al sinds de oudheid. Mastiek staat bekend om zijn smaak en ook om zijn geneeskrachtige werking.

Geschiedenis van mastiek:

Het gebruik van mastiek als kauwgom gaat al duizenden jaren terug. Er wordt gezegd dat Herodotus de eerste was die de hars gebruikte, in de 5e eeuw voor Christus. 

 

Mastiek werd een belangrijke bron van inkomsten voor veel gezinnen op het eiland Chios, vooral in het zuiden van het eiland. Het werd verscheept naar Europa en zelfs naar delen van Azië. 

 

UNESCO heeft het proces van het verzamelen van mastiek op het eiland Chios zelfs op de lijst van "Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid" gezet. 

 

Tegenwoordig heeft Chios een Mastiekmuseum, dat het verhaal vertelt van de productie en internationale voetafdruk van mastiek.

 

De mastiekboom

 

Mastiekbomen zijn bijzonder en worden meer dan 100 jaar oud. Als de boom volgroeid is, is hij 5 meter hoog. Hun hars wordt geproduceerd vanaf het 5e tot het 70e levensjaar van de boom.

 

Op deze foto kun je zien hoe het mastiek sap als tranen naar beneden druppelt en door de lokale bevolking in de stad Chios wordt geoogst. 

 

Er zijn andere soorten mastiekbomen die in andere delen van de wereld kunnen worden gekweekt, maar de enige plek waar de hars wordt verbouwd, is op Chios. Het specifieke microklimaat van het zuidelijke deel van het eiland, met zijn rotsachtige bodem en lage luchtvochtigheid, zorgt voor een unieke smaak.

 

Voordelen van mastiek

Producten die mastiekhars bevatten, hebben therapeutische eigenschappen. Mastiek helpt bijvoorbeeld bij de spijsvertering, beschermt je tanden tegen tandbederf en vermindert ontstekingen. Sommigen beweren zelfs dat het helpt bij de genezing van wonden.

Mastiek wordt gebruikt om snoep en drankjes op smaak te brengen, om mee te koken en om alcoholische dranken te maken. Mastiek is vooral bekend vanwege het gebruik in Mastiha, een unieke likeur die alleen op het eiland Chios wordt geproduceerd.

Mastiekdorpen 

Het eiland Chios is bezaaid met zogenaamde "mastiekdorpen". Ze dateren uit de Byzantijnse tijd, maar pas tijdens de heerschappij van de Venetianen in de 14e eeuw werd de mastiekteelt in deze plaatsen systematisch georganiseerd. De Genuezen wezen deze dorpen aan als mastiekcentra, zodat zij een monopolie op mastiek konden creëren. 

 

Om de mastiekdorpen en hun waardevolle mastiek te beschermen tegen indringers in de middeleeuwen, werden deze steden gebouwd op plekken die niet zichtbaar waren vanaf zee. 

 

Tegenwoordig staan 24 dorpen op het eiland Chios bekend als mastiekdorpen. Enkele van de bekendste dorpen voor de productie van mastiek zijn onder andere Armols, Kalamoti, Mesta, Patrika, Pyrgi en Callimasia.  

 

Sommige onderzoekers zeggen dat Christoffel Columbus op Chios heeft gewoond. Hij was een afstammeling van een Venetiaanse familie uit de stad Pyrgi (in het Engels bekend als "Tower"), die hieronder is afgebeeld.

Plan je bezoek

Als je de mastiekcultuur op Chios zelf wilt ervaren, moet je zeker een bezoek brengen aan deze middeleeuwse dorpen. Je kunt ook meedoen aan de mastiekteelt via de lokale agrotoeristische programma's die worden georganiseerd door lokale instanties. 

 

In deze programma's kun je meedoen aan het telen, oogsten en schoonmaken van mastiek. Voor meer info over deze programma's en om mee te doen, kun je terecht op de lokale toeristische website van Chios.