Spinalonga: het verlaten Griekse eiland

Spinalonga is een eiland van 8,5 hectare in de Golf van Mirabello, vlakbij het stadje Plaka op Kreta. Misschien ken je de naam van het eiland wel uit het bestsellerboek The Island (To Nisi) van Victoria Hislop. De rotsachtige uitloper werd vroeger gebruikt als militaire basis tijdens de Venetiaanse en Ottomaanse overheersing. De middeleeuwse citadel daar is een bewijs van deze periode in de geschiedenis. In 1904 verdreven de Kretenzers de Turken uit Spinalonga en werd het eiland omgevormd tot een kolonie voor melaatsen. In 1913, toen Kreta bij Griekenland werd gevoegd, werden alle mensen met de ziekte naar Spinalonga gestuurd.

De leprakolonie van Spinalonga

Het eiland Spinalonga had ooit 400 inwoners. De inwoners van Spinalonga werden gestigmatiseerd door de samenleving. Hun eigendommen en financiële middelen werden in beslag genomen, hun eigendomsrechten werden afgenomen en hun identiteit werd uitgewist. Ze kregen nooit behandeling voor de ziekte, ook al werd de behandeling voor lepra in de jaren 40 ontdekt. Er was wel een dokter op het eiland, maar die kwam alleen als iemand een andere ziekte had. 

 

Het leven op Spinalonga

In de eerste twintig jaar van de leprakolonie op Spinalonga leefden de bewoners egoïstisch en verbitterd, alleen maar bezig met hun eigen overleving. De priester had zelfs moeite om mensen te vinden die hielpen met het begraven van doden. Gokken, eten en raki (een sterke drank gemaakt van druiven en populair op Kreta) waren een uitweg voor de lokale bevolking. Toen kwam Epameinontas Remoundakis en richtte hij de Broederschap van de Zieken van Spinalonga op, vastbesloten om de levenskwaliteit van de zieken te verbeteren en het recht voor de lokale bevolking te verkrijgen om te trouwen en bedrijven te starten. De Broederschap organiseerde muziekavonden waar de bewoners voor elkaar muziek speelden. 

 

In 1938 kreeg de lokale bevolking van de Griekse staat toestemming om een gat in de vestingmuur te maken om de omtrek van het eiland te kunnen bereiken. Voor de lokale bevolking voelde dit als een bevrijding. 

De roman van Victoria Hislop

In 1957 werd de leprakolonie eindelijk gesloten. De regering besloot het bewijs van het bestaan ervan te vernietigen en degenen die het hadden overleefd, spraken niet over wat ze hadden meegemaakt. Toen Victoria Hislop in 2005 haar roman The Island schreef, was ineens iedereen een expert op het gebied van de geschiedenis van Spinalonga. Er kwam zelfs een populaire tv-serie naar het boek van Victoria Hislop. De Griekse regering vond het leuk dat het boek een romantisch beeld schetste van het eiland Spinalonga en genoot van het feit dat toeristen speciaal kwamen om de leprakolonie te zien.

 

Iets soortgelijks gebeurde met het historische scheepswrak in Zakynthos, waar de lokale bevolking aanvankelijk dacht dat een scheepswrak van een tabakssmokkelboot een slechte naam aan het eiland zou geven. In plaats daarvan kwamen er duizenden toeristen om het wrak te bekijken en dat maakte het eiland beroemd. 

Spinalonga bezoeken:

Er zijn verschillende mogelijkheden om Spinalonga te bezoeken, vooral als je in de regio Lasithi bent, in de dorpen Agios Nikolaos, Elounda of Neapolis. Boten vertrekken meestal vanuit Plaka, Elounda en Agios Nikolaos. De goedkoopste en snelste boten vertrekken vanuit het kleine stadje Plaka, omdat dat minder dan 1 kilometer van het eiland Spinalonga ligt. De boottocht duurt maar 10 minuten, maar is niet beschikbaar van oktober tot maart. 

 

In Elounda kun je Spinalonga bereiken vanaf het centrale plein van het dorp, tegenover de haven. Daar zijn een aantal exploitanten van rondvaartboten naar Spinalonga te vinden. Vanuit Agios Nikolaos vaart er een grotere boot die grotere groepen vervoert en alleen in het hoogseizoen vaart. De georganiseerde rondvaarten duren een paar uur en omvatten zwemmen, barbecueën en een uitstapje naar het strand van Kolokitha.