Hoe heten die beroemde geiten die ik altijd op Instagramfoto's van Kreta zie? Waar kan ik de geiten van Kreta vinden? De kri-kri is een wilde geit op het eiland Kreta, ook wel de Kretenzische wilde geit, de Kretenzische steenbok of "agrimi" genoemd, wat "de wilde" betekent. De wetenschappelijke naam is Capra aegagrus cretica. De wilde geit is minstens 8000 jaar geleden door kolonisten uit het neolithicum naar Kreta gebracht. De geiten zijn samen met Kretenzische kolonisten vanuit het Nabije Oosten gemigreerd.
De kri-kri ontsnapte aan de menselijke controle op Kreta en leefde in de bergachtige gebieden van het eiland. Ze werden zelfs in de Minoïsche tijd bejaagd - we weten dit omdat Minoïsche kunst van meer dan 3000 jaar geleden laat zien dat ze wild waren. Homerus verwijst ook naar een 'eiland van geiten' in De Odyssee.Kri-kri-geit in de Samaria-kloof
Waar kan ik kri-kri's zien in Griekenland?
Door het verlies van leefgebied voor de kri-kri op Kreta is hun natuurlijke leefgebied tegenwoordig klein. De kri-kri leeft nu in de Witte Bergen, de Samaria-kloof en Agios Theodoros. De kri-kri is bijna niet te vinden op andere eilanden, behalve in gevallen van inteelt.
In 1960 was de kri-kri-populatie in de Witte Bergen gedaald tot 200, en daarom werd in 1962 het Samaria National Park opgericht als reservaat voor de kri-kri. Het reservaat is nu een belangrijke toeristische attractie en wordt door UNESCO beschermd als biosfeerreservaat. In 1996 was het aantal kri-kri gestegen tot 500.
De Witte Bergen van Kreta
Hoe zijn kri-kri's?
Kri-kri's vermijden meestal contact met mensen en slapen overdag. Vrouwtjes leven in kuddes van maximaal 20 leden en mannetjes gaan alleen op pad. In de volksmuziek op Kreta, vooral in de Rizitika-volksliederen, zijn de kri-kri's helden. Ze staan voor de wilde natuur die niet te temmen is.
Hoe zien kri-kri's eruit? Kri-kri's zijn groter dan gedomesticeerde geiten en hebben een lichtbruine vacht. Ze zijn te herkennen aan een donkere streep op hun rug en naar achteren gebogen hoorns. Net als de meeste berggeiten kunnen kri-kri's zich makkelijk voortbewegen op steile rotsformaties.
Kri-kri als symbool van Kreta
Als je geen kans krijgt om een kri-kri in het wild te zien, zul je hem zeker tegenkomen als centraal figuur op souvenirs. In musea vind je hem ook op oude vazen, munten en metselwerk, omdat hij een symbool was in de Minoïsche beschaving.
Samaria Gorge, een natuurlijke habitat voor de kri-kri
Kri Kri-ijs
Kri Kri (zonder streepje) is ook de naam van een bekende ijsketen die je waarschijnlijk wel tegenkomt in je plaatselijke winkel in Griekenland. Het bedrijf is in 1954 opgericht toen de oprichter, George Tsinavos, een kleine banketbakkerij opende in Serres.
Van daaruit verkocht Tsinavos ijs in de stad Serres en breidde hij zijn bedrijf geleidelijk uit. Kri Kri-ijsjes, en met name de "Cassata"-variant, die werd gemaakt van rijke schapenmelk, werden ook buiten de stadsgrenzen steeds populairder. Tegenwoordig kun je geen supermarkt of lokale kruidenier meer binnenlopen zonder hun blauw-rode logo tegen te komen.
Het merk heeft toevallig geen verband met de geit, en het ijs van Kri Kri wordt in feite gemaakt van koeien- en schapenmelk uit Serres in het noorden. Maar je vraagt je toch af of ze geïnspireerd zijn door het iconische symbool uit de Kretenzische folklore.