Griekenland staat aan het begin van een nieuw tijdperk op het gebied van vastgoed- en erfrecht. Voor het eerst in meer dan 80 jaar werkt de regering aan een ingrijpende hervorming van het erfrecht, die tot doel heeft de procedures te vereenvoudigen, rechtvaardigheid te waarborgen en het beheer van nalatenschappen te moderniseren.
Het hervormingsproces
De hervorming, opgesteld door een juridische commissie op hoog niveau onder leiding van hoogleraar rechtsgeleerdheid Apostolos Georgiadis, zal vrijwel elk artikel van de wet aanpassen. De hervorming is reeds op 22 mei 2026 in het Staatsblad gepubliceerd als Wet 5303/2026 en treedt op 16 september 2026 in werking. Dit nieuwe kader is bedoeld om zowel de wensen van de overledene als de rechten van de erfgenamen te beschermen, terwijl er digitale hulpmiddelen worden geïntroduceerd om het proces te stroomlijnen en de bureaucratie te verminderen. Als onderdeel van deze hervorming is er reeds een nieuw platform geïntroduceerd. Het nieuwe platform diathikes.gr zal de tijd die nodig is om een testament te publiceren aanzienlijk verkorten tot slechts 3–7 dagen, terwijl dit tot nu toe zelfs meer dan een jaar kon duren. Dit digitale platform voor de publicatie van testamenten is sinds 1 november 2025 operationeel. Voor vastgoedeigenaren betekent dit snellere rechtszekerheid, minder betrokkenheid van de rechtbank en minder administratieve vertragingen bij de overdracht van eigendomsrechten op onroerend goed.
Belangrijke wijzigingen waarvan eigenaren van onroerend goed op de hoogte moeten zijn
Erfovereenkomsten: een gloednieuw instrument
Voor het eerst in de Griekse wetgeving zullen particulieren erfenisovereenkomsten kunnen opstellen; dit zijn juridische overeenkomsten die tijdens het leven worden gesloten en waarin duidelijk wordt vastgelegd hoe het onroerend goed onder de erfgenamen zal worden verdeeld.
Deze overeenkomsten zijn bindend en worden notarieel vastgelegd, waardoor wordt gewaarborgd dat alle partijen hiermee vooraf instemmen.
Ze kunnen zelfs onder buitenlands recht vallen, waardoor ze met name relevant zijn voor internationale vastgoedeigenaren met bezittingen in Griekenland.
Meerdere personen kunnen één erfovereenkomst ondertekenen, in tegenstelling tot testamenten, die strikt persoonlijk zijn.
Dit mechanisme zal toekomstige geschillen helpen verminderen en gezinnen met onroerend goed in staat stellen langdurige, kostbare rechtszaken te vermijden.
Geen persoonlijke aansprakelijkheid voor geërfde schulden
Een van de belangrijkste wijzigingen betreft erfenisschulden. Onder het huidige stelsel kunnen erfgenamen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor de schulden van de overledene, waardoor zij soms gedwongen worden de erfenis volledig af te wijzen. De nieuwe wet brengt hierin een volledige verandering teweeg. Meer specifiek zullen erfgenamen onder de nieuwe wet niet langer persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schulden van een nalatenschap, tenzij zij daar expliciet voor kiezen. Dit betekent dat banken en schuldeisers alleen geld kunnen vorderen uit de nalatenschap zelf, en niet uit het persoonlijke vermogen van de erfgenaam. Voor erfgenamen van onroerend goed schept dit een veel veiligere financiële situatie; het erven van onroerend goed gaat niet langer gepaard met de angst voor onverwachte verplichtingen.
Een belangrijk punt om op te merken: erfgenamen die een erfenis niet wensen te aanvaarden, hebben vier maanden vanaf het moment dat zij vernemen dat de erfenis aan hen is toegevallen, om deze af te wijzen. Voor personen die in het buitenland wonen, bedraagt deze termijn één jaar. Indien er sprake is van een testament of een erfenisovereenkomst, gaat de termijn in op de datum van bekendmaking.
Erkenning van langdurige partners
Een andere belangrijke verandering is dat de nieuwe wet onder bepaalde voorwaarden ongehuwde partners erkent als potentiële erfgenamen. Indien twee personen bijvoorbeeld ten minste drie jaar hebben samengewoond of samen kinderen hebben, kan de overlevende partner de nalatenschap van de overledene erven (indien er geen naaste familieleden zijn). Bovendien krijgen partners het recht om na het overlijden van de eigenaar nog een jaar lang kosteloos in de hoofdwoning te blijven wonen. In sommige gevallen kunnen rechtbanken het eigendom van het onroerend goed zelfs aan de overlevende partner overdragen. Deze wijziging brengt het Griekse erfrecht dichter bij de Europese normen en biedt juridische bescherming voor moderne gezinsstructuren.
Handgeschreven testamenten blijven bestaan — maar met waarborgen
Traditionele handgeschreven testamenten (ook wel idiografische testamenten genoemd) blijven geldig. Om fraude en vervalsing tegen te gaan, voert de wet echter strengere verificatieprocedures in, waaronder een verplichte handschriftanalyse wanneer de persoon die het testament overlegt geen naast familielid is. De nieuwe regels bieden tevens bescherming voor personen die zorg ontvangen. Een handgeschreven testament dat door iemand is opgesteld terwijl hij of zij zich in een ziekenhuis of een bejaardentehuis bevindt, hetzij tijdens de zorgperiode, hetzij binnen drie maanden na zijn of haar overlijden, is ongeldig indien daarin personen als erfgenamen worden genoemd die banden hebben met de zorgverlener. Er wordt een uitzondering gemaakt indien de erfgenaam een familielid is dat volgens de wetten inzake erfopvolging bij versterf zou erven.
Vergoeding voor onbetaalde zorg
Met de nieuwe wet kunnen personen die gedurende ten minste zes maanden in de laatste drie levensjaren van de overledene onbetaalde zorg hebben verleend, nu een vergoeding ontvangen, in geld of in de vorm van een vermogensbestanddeel, in verhouding tot de door hen verleende zorg.
Het voorbehouden deel kan nu in contanten worden uitbetaald
Volgens de Griekse wetgeving is het voorbehouden deel (νόμιμη μοίρα), ook wel bekend als het wettelijk erfdeel, het deel van een erfenis dat de wet reserveert voor naaste familieleden, zoals kinderen en de overlevende echtgenoot, zelfs indien de overledene een testament heeft nagelaten. Het wettelijk voorbehouden deel bedraagt doorgaans de helft van het aandeel dat de erfgenaam bij erfopvolging bij versterf zou hebben ontvangen.
Het nieuwe kader handhaaft dit percentage, maar introduceert een belangrijke wijziging: het wettelijk voorbehouden deel kan nu in contanten worden uitgekeerd in plaats van als een aandeel in de erfenis. Dit is met name van belang voor eigenaren van onroerend goed, aangezien het vorige systeem ertoe kon leiden dat meerdere erfgenamen mede-eigenaren van een onroerend goed werden, waardoor het beheer, het gebruik en de verkoop ervan aanzienlijk ingewikkelder werden. Deze wijziging kan ertoe bijdragen dat onroerende goederen intact blijven, terwijl de erfrechten van de kinderen en de echtgenoot van de overledene toch worden gewaarborgd.
De positie van de overlevende echtgenoot
Ook de langstlevende echtgenoot krijgt binnen dit nieuwe kader een duidelijker omschreven positie bij erfopvolging bij versterf. Meer specifiek heeft hij of zij recht op 1/3 van de nalatenschap wanneer er naast één kind wordt geërfd, en op 1/4 wanneer er naast twee of meer kinderen wordt geërfd. Bij erfenis samen met familieleden van de tweede graad (de ouders en broers en zussen van de overledene) blijft het aandeel van de echtgenoot 1/2, en bij gebrek aan andere familieleden erft de echtgenoot de gehele nalatenschap. Zij hebben tevens recht op huishoudelijke goederen, zoals meubilair of persoonlijke bezittingen, die door hen alleen of samen met de overledene werden gebruikt.
Een tweede kans bij gemiste termijnen
De nieuwe hervorming introduceert tevens een „tweede kans“-maatregel voor degenen die de termijnen hebben gemist om zich te beschermen tegen geërfde schulden. Met het voordeel van de inventarisatie is een erfgenaam slechts aansprakelijk voor de schulden van de overledene tot de waarde van wat hij of zij erft. Iedereen die heeft geërfd van een persoon die op of vóór 22 mei 2026 is overleden, maar de inventarisatieprocedure niet binnen de geldende termijn heeft afgerond, heeft tot 22 november 2026 de tijd om de rechtbank te verzoeken een beheerder en deskundigen aan te wijzen om de procedure uit te voeren.
Deze maatregel is met name nuttig voor erfgenamen die niet op de hoogte waren van de relevante termijnen of die een erfenis met aanzienlijke schulden hebben ontvangen.
Een hervorming die de weg vrijmaakt voor een flexibeler en evenwichtiger stelsel
De nieuwe erfrechtwet zal de juridische procedures vereenvoudigen, de werkelijke wil van eigenaren beschermen en de risico’s voor erfgenamen tot een minimum beperken. Met digitale hulpmiddelen, bescherming tegen schulden en duidelijkere erfrechtelijke bepalingen brengt Griekenland zijn eigendomswetgeving in overeenstemming met moderne Europese normen. Aangezien de nieuwe wet in september 2026 van kracht wordt, worden zowel eigenaren als kopers van onroerend goed aangemoedigd om juridisch advies in te winnen en zich voor te bereiden op een transparanter, efficiënter en eerlijker systeem voor erfenissen en eigendomsrechten in Griekenland.
Via dit formulier kunt u een adviesgesprek bij ons boeken: https://elxis.com/greek-inheritance-legal-services/.
Disclaimer: Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt GEEN juridisch of fiscaal advies. Voor alle kwesties met betrekking tot specifieke gevallen wordt u ten zeerste aangeraden om, afhankelijk van uw behoeften, een advocaat, een accountant of een notaris te raadplegen.
