Waarom je een periptero in Griekenland moet bezoeken

De eenvoudige periptero (of meervoud, "periptera") is een must-see tijdens je verblijf in Griekenland. Meestal denken bezoekers aan Griekenland aan grote toeristische trekpleisters zoals de Akropolis en Delphi. Maar als je een echt authentieke ervaring wilt, moet je naar de dichtstbijzijnde periptero gaan. 

Wat is een periptero?

Stel je een kleine supermarkt voor, waar alles wordt verkocht, van tijdschriften tot yoghurt, tissues en bier, gelegen op de hoek van de hoofdstraat van elke stad in Griekenland. Deze miniatuurkiosken hebben een breed assortiment aan Griekse producten en de meeste blijven tot laat in de avond open.

 

De eerste periptero in Griekenland  

Wanneer opende de eerste periptero in Griekenland? De bescheiden kiosk in Griekenland ontstond in het begin van de 20e eeuw dankzij een overheidsprogramma dat kioskvergunningen gaf aan oorlogsveteranen en gehandicapten. Vergunningen konden meestal worden doorgegeven aan kinderen of familieleden. De eerste periptera verkochten alleen kranten. De allereerste periptero in Griekenland stond in Athene, in de Panepistimiou-straat.  

Periptera in het begin van de 20e eeuw

Na de Eerste Wereldoorlog begonnen de periptera in Griekenland sigaretten, snoep en een paar andere essentiële goederen te verkopen. Ze hadden een beperkte afmeting van 70 x 70 cm. Stel je voor dat je het grootste deel van de dag in een doos van een halve meter staat.  

 

De meest succesvolle kiosk in Griekenland 

De meest succesvolle periptero heet "Minion". Deze werd voor het eerst geopend in 1934 op de hoek van de Stadiou- en Patission-straat in Athene. De winkel was uniek omdat hij een uitgebreid assortiment had, waaronder pennen, zonnebrillen en verzorgingsproducten. Twintig jaar later was het bedrijf uitgegroeid tot een warenhuis met 1000 werknemers. 

Waar komt de naam "periptero" vandaan? 

De "periptero" in de klassieke architectuur was een oude Griekse of Romeinse tempel omgeven door portiekzuilen. "Peri" betekent omringen en "ptero" is een vleugel. Alle periptera beginnen met een kleine cabine van 1,3 x 1,5 meter. Vanuit deze basisafmetingen 'omring' je de centrale cabine met krantenrekken, koelkasten en extra schappen voor snacks. De beste periptera hebben altijd een vriezer met ijs.

 

Wat is er "authentiek" aan de periptero?

Net als de kafeneion of het centrale plein in Griekenland is de periptero een belangrijke ontmoetingsplaats in de Griekse samenleving. Lange tijd waren deze kiosken de enige plek waar je sigaretten en tabak kon kopen. Natuurlijk werd het ook een plek om samen te roken, te kletsen en de lokale roddels uit te wisselen. Dit geldt vooral voor landelijke gebieden.

 

Jarenlang waren periptera een van de weinige plekken in Griekenland waar je een telefoon kon vinden (tenzij je in een heel rijk gezin woonde). In de jaren vijftig en zestig hadden de meeste huizen geen vaste telefoonlijn, dus waren periptera een veelgebruikte plek om te bellen. Vijftig jaar geleden was het waarschijnlijk het eerste wat je aan de andere kant van de lijn te horen kreeg: "Ik bel vanuit een periptero". 

De periptero als informatiecentrum

De periptero is ook een soort informatiecentrum. Eigenaren van periptero's kennen de buurt vaak heel goed en geven advies aan mensen die in de buurt wonen. Zo komen studenten er vaak langs om hun visitekaartjes achter te laten voor bijles. Mensen die een huis willen kopen of huren, kunnen bij de periptero om de hoek vragen naar onroerend goed in de buurt. Of als je werkloos bent, kun je de eigenaar vragen naar vacatures. 

 

De eigenaar van de periptero is een bescheiden adviseur en weet vaak dingen over zijn klanten, zoals welke sigaretten ze roken, welke kranten ze lezen en wanneer ze het liefst winkelen. Het is een ongeschreven traditie dat als een vaste klant iets nodig heeft, de eigenaar van de periptero dat voor hem bestelt.  

De periptero als familietraditie 

Sommige periptero-eigenaren zeggen dat ze weten wat een klant wil, alleen al door de manier waarop ze naar de kiosk lopen of door de toon van hun stem. Een eigenaar vertelt: "Het fascinerende aan mensen die kranten kopen, is de manier waarop ze je aanspreken, afhankelijk van welke krant ze kopen."

 

Andere periptero-eigenaren hebben manieren bedacht om dieven te pakken, die misschien om hulp vragen bij het zoeken naar een "bepaald tijdschrift". Ze kunnen de eigenaar lokken om uit de kiosk te komen om de rekken te bekijken, precies op het moment dat ze iets waardevols stelen.  

De toekomst van de periptero in Griekenland 

De periptero wordt een bedreigde soort in Griekenland. Athene had vroeger 1080 periptera, en meer dan de helft daarvan is gesloten. In heel Griekenland waren er in 2005 nog 18.000 periptera, en vandaag de dag zijn dat er nog maar 5000.  

 

Waarom verdwijnen de periptera? Langzaam maar zeker maken nieuwe wetten van de overheid het moeilijker om een kiosk te hebben en te houden.

 

Door de COVID-pandemie moesten ze korter open en door nieuwe wetten mogen nu ook andere winkels sigaretten verkopen. Tegelijkertijd is het door de concurrentie van buurtwinkels met een groter assortiment moeilijker geworden om winst te maken. 

 

Nu periptero's steeds zeldzamer worden in Griekenland, dreigt het land een belangrijk cultureel fenomeen te verliezen. Ga nog snel eens naar je lokale periptero, nu het nog kan! 

Wat kun je kopen bij een periptero in Griekenland? 

Tegenwoordig kun je bij een periptero onder andere Griekse chocola, Griekse sigaretten, drankjes, snoep en snacks, ijs, tandpasta en toiletartikelen, telefoonkaarten, pennen en kranten kopen. 

 

Waar vind ik een periptero bij mij in de buurt? 

Ja, je kunt zoeken naar periptera in jouw omgeving. Je kunt zoeken op stad of dorp in deze zoekfunctie voor periptero's.