Een heel ander soort Europese kerst
Kerstmis in Griekenland draait minder om markten en winkelstraten en meer om gezellige maaltijden met het gezin, kerkklokken en dorpspleinen. Huizen worden van binnen en van buiten schoongemaakt en witgekalkt, er worden 'melomakarona' (Griekse kerstkoekjes met honing) en 'christopsomo' (kerstbrood) gebakken, en het hele huis ruikt naar kaneel, kruidnagel, honing en sinaasappel. Op veel plaatsen bakken mensen nog steeds twee kerstbroden – één voor de familie en één voor de dieren, als een wens voor gezondheid en overvloed voor iedereen. De feestelijke sfeer is sterker in kleinere steden en op de eilanden, waar tradities niet 'nagebootst' worden om toeristen aan te trekken – ze zijn gewoon de manier waarop mensen leven.
Kersttradities op de Griekse eilanden
Van de Cycladen tot de Dodekanesos en de Ionische Zee, elk eiland voegt zijn eigen smaak toe aan de Griekse kerst:
Tinos – De broederschapstafel
In het dorp Tripotamos brengt een 'broederschapstafel' op eerste kerstdag de mannen van het dorp bijeen. Eén familie neemt de rol van 'κάβος' (gastheer) op zich, zorgt voor de kerk en biedt een groot feestmaal aan met soep, stoofschotels en wijn. Het is een prachtig voorbeeld van hoe gemeenschapszin en vrijgevigheid verweven zijn met het dagelijks leven.
Naxos – Vuur, brood en bescherming
Op Naxos brandt de beroemde christokoutsouro – een groot stuk hout – twaalf dagen lang in de open haard, van Kerstmis tot Driekoningen, om de ondeugende kobolden (kallikantzaroi) op afstand te houden. De as wordt later gebruikt om gewassen en dieren te zegenen. Kerstbrood wordt versierd met kruisen, noten en vruchtbaarheidssymbolen. Dit is het authentieke plattelandsleven op het eiland ten voeten uit.
Santorini, Paros, Sifnos en andere eilanden
Elk eiland heeft zijn eigen specialiteit: Santorini: fava, tomatenbeignets en de gewoonte dat schoolkinderen hun leraar een kerstcadeau (“Καληχέρα”) aanbieden. Paros: Men bakt het bekende “σταυρόψωμο” (een speciaal gezegend brood met een kruis van deeg en een walnoot in het midden) voor Driekoningen, als symbool van de eenheid van het gezin. Sifnos & Serifos: Plagerijen, geïmproviseerde kerstliederen en de hele nacht zingen op kerstavond. Op eerste kerstdag wordt op Serifos het feest van Christus gevierd, maar wat het verschil maakt, zijn de traditionele kerstliederen. Deze worden op kerstavond gezongen door de mannen van het eiland terwijl zij op weg zijn naar het huis van de priester om hem een geschenk te geven.