Het antiparochi systeem begon in 1929 en veranderde de vorm van Athene voorgoed, zowel architecturaal, economisch als sociaal. Wat was antiparochi? En waarom werd het zo populair in Athene? Welke invloed heeft het op het Athene van vandaag?
De behoefte aan huisvesting
Athene had begin 1900 dringend huisvesting nodig. De eerste bevolkingstoename kwam in 1922 met de Grieks-Turkse bevolkingsuitwisseling. 1.5 miljoen vluchtelingen verlieten Turkije en werden naar Griekenland gestuurd. De bevolking van Athene steeg in slechts enkele maanden van 200.000 naar 500.000.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen ook Grieken van het platteland naar de stad, waar de oorlog armoede veroorzaakte. Later, in de jaren 1950, verhuisden nog eens 500.000 interne migranten naar Athene en verdubbelde de bevolking opnieuw.
Door deze twee migratieperiodes had Griekenland dringend huisvesting nodig in de hoofdstad Athene.
De oplossing: Antiparochi
Antiparochi werd uitgevonden als een manier om huisvesting te vinden voor de nieuwe inwoners van Athene. Antiparochi betekent ruwweg "onderlinge ruil." Zo werkt het: de landeigenaar geeft een stuk bouwgrond aan een bouwer, die een appartementencomplex bouwt. In ruil krijgt de landeigenaar een aantal appartementen in het voltooide gebouw. Op deze manier konden bouwers projecten ontwikkelen zonder veel te hoeven investeren in de aankoop van percelen.
Vandaag de dag worden deze gebouwen "polykatoikia." genoemd. Als je al eens in Athene bent geweest, ben je gewend aan deze aanblik - hoge, uniforme betonnen flatgebouwen met uniforme balkons, die zich uitstrekken zover het oog reikt.
Volgens Panos Dragonas, professor Architectuur aan de Universiteit van Patras, was er geen specifieke wet die zei dat deze transactie kon gebeuren. Het Griekse volk bedacht het zelf. De regering, die de vele voordelen zag, reguleerde de situatie niet. Ze voegden alleen een paar beperkingen toe, zoals een limiet op de hoogte van de appartementen en een verbod op bouwen boven eenarcheologische vindplaatsen.
Het idee van de Griekse regering was om de bouw te stimuleren om de Griekse economie te versterken. Het belastingsysteem in die tijd was ook in het voordeel van nieuwe gebouwen omdat eigendomsoverdrachten (in tegenstelling tot nieuwbouw) een hoge belasting hadden. Voor aannemers waren de lage bouwkosten ideaal omdat ze dan geen grote lening nodig hadden om te beginnen met bouwen.
De voordelen van Antiparochi
Door het antiparochi-systeem konden duizenden Grieken werk vinden in de bouw en geld terugsturen naar hun familie op het platteland. Tussen 1950 en 1977, toen het polikatoikia-systeem populair was, groeide de economie elk jaar met 7.7%, alleen in Japan was dat toen der tijd nog meer. Dit komt vooral door de bouwindustrie.
Sommige mensen zeggen zelfs dat het antiparochi-systeem een einde maakte aan de burgeroorlog in Griekenland, die werd uitgevochten van 1946 tot 1949. Panos Dragonas, professor Architectuur aan de Universiteit van Patras, zegt dat "antiparochi de gepolariseerde samenleving van de jaren 1940 veranderde in een brede middenklasse." Er was dus geen conflict meer nodig tussen arm en rijk. In plaats van rijke wijken en wijken met een lagere klasse woonde iedereen samen in dezelfde gebouwen - de polikatoikies.
De nadelen van Antiparochi
Met zo'n snel bouwsysteem kon de stad snel groeien, maar elke buurt zag er uiteindelijk hetzelfde uit. Architectuurliefhebbers waren bedroefd dat de Neoklassieke herenhuizen werden vervangen door een muur van beton.
Wat is er over van "het oude Athene?"
Een deel van Athene zoals het was voor de opkomst van de polikatoikies is nog steeds bewaard gebleven in het stadscentrum. De regering heeft wetten ingevoerd om de neoklassieke gebouwen die bewaard zijn gebleven te beschermen, vooral in de wijk Plaka naast de Akropolis.
De Akropolis werd natuurlijk niet aangetast door de hoge betonnen flatgebouwen die in de rest van de stad werden gebouwd. De plaats van het Parthenon is vandaag de dag nog steeds even indrukwekkend, zonder polikatoikies in de buurt en een klein bos dat het scheidt van de rest van de stad. Hoewel het een toeristisch gebied is, blijft het bijzonder mooi. Naast de Akropolis start Athene overal in de stad projecten voor nieuwe parken en wandelgebieden.
Akadimia Platonos
Een gebied van Athene dat verandering ondergaat is Akadimia Platonos, in het binnenste westen van de hoofdstad. Dit gebied is historisch gezien onderontwikkeld, maar wordt de nieuwe thuisbasis van Plato's Academie, een ondergronds museum dat binnenkort duizenden oude artefacten zal huisvesten.
In totaal zal het 13.500 vierkante meter beslaan, met een amfitheater, parken en picknickplaatsen.
Antiparochi vandaag
In 2006 werd er een nieuwe belastingwet ingevoerd die de landeigenaar dwong om BTW te betalen over de waarde van de appartementen die hij van de bouwer krijgt. Natuurlijk heeft dit de antiparochi-overeenkomsten vertraagd en ze minder populair gemaakt. Tegenwoordig kopen bouwbedrijven meestal een bouwgrond (in plaats van deze te ruilen).
De meeste mensen dachten dat antiparochi slecht was voor de stad en dat het de architectuur van de stad vernietigde, maar dat is niet helemaal waar. Het antiparochi-systeem bood een dak aan veel gezinnen met een laag inkomen in Griekenland, die leefden in een land zonder huisvestingsbeleid. In het begin van de jaren '90 werd de polikatoikia van het stadscentrum minder aantrekkelijk voor zowel Grieken als buitenlandse bezoekers, omdat huizen in de buitenwijken meer gewild werden.
Kan ik in een Polikatoikia verblijven?
Ja, dat kan. Op Airbnb zijn veel appartementen, studio's en appartementen te huur in polikatoikies uit de tijd van het antiparochi-systeem. Verblijven in deze gebouwen betekent wonen in een stukje geschiedenis van Athene.
