Η ανάπτυξη της Airbnb και τι σημαίνει για την Ελλάδα

Ο κύκλος εργασιών της Airbnb στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ φέτος. Πράγματι, η Airbnb έχει γίνει κερδοφόρα στην Ελλάδα χάρη στην αύξηση των βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων, όχι μόνο σε τουριστικούς προορισμούς όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη, αλλά και σε μικρότερα, άγνωστα νησιά της Ελλάδας. 

 

Όταν δημιουργήθηκε το μητρώο βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων στην Ελλάδα το 2018, η οικονομία της Airbnb ήταν 180 εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι το 2022, ο κύκλος εργασιών έφτασε τα 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Στην Airbnb, εκτιμάται ότι υπάρχουν 100.000 δωμάτια, διαμερίσματα και σπίτια διαθέσιμα στην Ελλάδα. Μόνο στο κέντρο της Αθήνας υπάρχουν 12.345 καταχωρήσεις, σύμφωνα με τον ιστότοπο Inside Airbnb. Στην Κρήτη, υπάρχουν 25.425 καταχωρήσεις, ενώ στο Νότιο Αιγαίο, όπου βρίσκονται μερικά από τα τουριστικά νησιά των Κυκλάδων, ο αριθμός αυξάνεται σε 32.186.

Airbnb στην Αθήνα

Η Αθήνα βρίσκεται στο επίκεντρο της διαμάχης γύρω από το Airbnb. Επειδή υπάρχουν τόσες πολλές βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις στο κέντρο της πόλης, οι ντόπιοι Έλληνες φοβούνται την αύξηση των ενοικίων και την απώλεια της ταυτότητας της πόλης. Στο Κουκάκι, για παράδειγμα, μια από τις πιο κεντρικές γειτονιές, οι μόνιμοι κάτοικοι μερικές φορές βάζουν τη δική τους κατοικία στο Airbnb και μετά φεύγουν για να βρουν ένα νέο σπίτι. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε γειτονιές που βρίσκονται κοντά σε τουριστικά αξιοθέατα και σταθμούς του μετρό. Παρά την αύξηση των ενοικίων, η ανάπτυξη του Airbnb έχει πολλά οφέλη.

Οφέλη από την ανάπτυξη του Airbnb 

Τόνωση της τοπικής οικονομίας

Η αύξηση των βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων σημαίνει ότι πολλά κτίρια έχουν ανακαινιστεί. Επίσης, οι τοπικές υπηρεσίες στην περιοχή που εξυπηρετούν τις ανάγκες του Airbnb – για παράδειγμα, πλυντήρια ρούχων ή καταστήματα με αποθήκευση γλωσσών – έχουν αυξήσει τις δραστηριότητές τους.

 

Οφέλη για τους Έλληνες ιδιοκτήτες ακινήτων

Το ποσοστό ιδιοκτησίας κατοικιών στην Ελλάδα είναι υψηλό, φτάνοντας το 73%. Επίσης, κατά μέσο όρο, τα ακίνητα αποτελούν το 70% των περιουσιακών στοιχείων ενός ελληνικού νοικοκυριού. Έτσι, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα έχουν δει την αξία των κατοικιών τους να αυξάνεται. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί Έλληνες επωφελούνται από την αύξηση των τιμών των ακινήτων, αλλά για το υπόλοιπο 27% είναι φυσικά πιο δύσκολο. 

Κρατική βοήθεια

Η ελληνική κυβέρνηση εισάγει νέα προγράμματα για να βοηθήσει τους ντόπιους Έλληνες, ειδικά τους φοιτητές και όσους ζουν με χαμηλό σταθερό μισθό στο κέντρο της πόλης.

 

Περιορισμοί στις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις

Η ελληνική κυβέρνηση θέλει να ορίσει έναν μέγιστο αριθμό ημερών κατά τις οποίες ένα ακίνητο μπορεί να διατίθεται για βραχυπρόθεσμη μίσθωση. Αυτό φυσικά θα διαφέρει σε κάθε περιοχή όπου εφαρμόζεται ο νόμος. Προς το παρόν, δεν υπάρχει ΦΠΑ για τους ιδιοκτήτες Airbnb. Από το 2025 θα προστεθεί ευρωπαϊκός ΦΠΑ στις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις.

 

Αλλαγές στη Χρυσή Βίζα

Για παράδειγμα, τον Σεπτέμβριο του 2022, ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε ότι η ελάχιστη επένδυση που απαιτείται για τη Χρυσή Βίζα θα αυξηθεί σε 500.000 ευρώ σε επιλεγμένες περιοχές. Η λογική πίσω από αυτή την αλλαγή είναι να βοηθηθούν οι ντόπιοι Έλληνες, καθιστώντας τα ακίνητα πιο προσιτά.

 

Το νέο ελάχιστο ποσό των 500.000 ευρώ θα ισχύει για τις βόρειες, κεντρικές και νότιες περιοχές της Αθήνας στην Αττική, τη Μύκονο, τη Σαντορίνη και τη Θεσσαλονίκη. 

Επιδοτήσεις στέγασης

Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 2022 ένα νέο πακέτο στέγασης ύψους 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει 137.000 Έλληνες. Για παράδειγμα, θα παρέχει επιδοτήσεις για τους τόκους στεγαστικών δανείων για τους νέους, επιδοτήσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση, περισσότερα επιδόματα στέγασης για φοιτητές και ένα πρόγραμμα για την ανάπτυξη κενών κτιρίων σε κατοικίες. 

 

Λύσεις για φοιτητές

Για τους φοιτητές, οι οποίοι δικαιολογημένα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση στέγης όταν τα ενοίκια είναι υψηλά, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα κατασκευάσει φοιτητικές εστίες στη Θράκη, τη Δυτική Μακεδονία, τη Θεσσαλία, τη Δυτική Αττική και την Κρήτη. Οι εστίες αυτές θα διαθέτουν συνολικά περισσότερες από 8.000 κλίνες και θα ολοκληρωθούν το 2027. 

 

Χρήση κενών κατοικιών

Ο Ανδρέας Χιου, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Διαχειριστών Ακινήτων (ΠΑΣΥΔΑ), σημειώνει ότι «στην Αθήνα υπάρχουν 120.000 κλειστά διαμερίσματα που δεν χρησιμοποιούνται και τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της στεγαστικής πολιτικής». Από την τελευταία απογραφή του 2011, γνωρίζουμε ότι το 35% όλων των ακινήτων στην Ελλάδα ήταν κενά. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΔΕΔ) μετρά 770.000 κενές κατοικίες στην Ελλάδα. 

 

Ο Αλέξης Πατέλης, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού, δηλώνει ότι «η καλύτερη αξιοποίηση των κενών ακινήτων είναι βασικό στοιχείο για την επίλυση των στεγαστικών προβλημάτων». Προσθέτει ότι «η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο αριθμό κατοικιών ανά κάτοικο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Οι τιμές θα παραμείνουν χαμηλές όταν αυξηθεί η προσφορά». Με άλλα λόγια, αν υπάρχουν περισσότερες διαθέσιμες κατοικίες, η μέση τιμή ανά κατοικία θα μειωθεί.