Griekse olijfolie: waar vind je de allerbeste?

Er zijn maar weinig dingen die zo Grieks zijn als olijfolie. Homerus noemde het 'de gouden vloeistof' en Hippocrates, de beroemde dokter uit het oude Griekenland, gaf olijfolie aan zijn patiënten. Tegenwoordig is olijfolie nog steeds een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven in Griekenland, een van de grootste exportproducten van het land en altijd aanwezig bij een traditionele taverna-maaltijd in de eilanddorpen van Griekenland.

Voordelen van Griekse olijfolie

Olijfolie is ideaal om mee te braden, bakken of sauteren en staat bekend om zijn antioxidanten en gezonde vetten. Er is onderzoek gedaan naar de vele gezondheidsvoordelen, die beschermen tegen hartziekten, kanker en ontstekingen. Extra vierge olijfolie is ook minder bewerkt dan andere oliën en bevat zowel vitamine E als vitamine K. Vitamine E is een antioxidant en vitamine K is goed voor de botten, het bloed en het hart.

Olijfolie in het oude Griekenland

Olijfbomen staan al sinds de oudheid in Griekenland. De olijfboom stond voor de verbinding tussen de mens en de aarde. De olijftak werd gegeven als beloning bij de Olympische Spelen in de oudheid. Olijfolie werd gebruikt voor schoonmaken, parfums, verlichting, het bewaren van voedsel en medicijnen.

Olijfolie in het hedendaagse Griekenland

Het grootste deel van de Griekse olijfolie wordt geproduceerd op de Peloponnesos en op Kreta, maar olijfbomen groeien in het hele land. Griekse olijfolie wordt beschouwd als topkwaliteit en wordt geproduceerd in de ideale bodem van het land. 80% van de Griekse olijfolie wordt beschouwd als extra vierge – de hoogste categorie ter wereld.

Consumptie van olijfolie in Griekenland

Olijfolie is nog steeds super belangrijk voor de lokale bevolking in Griekenland en Grieken hebben de hoogste consumptie ter wereld per persoon. Volgens de Internationale Olijfolieraad consumeren Grieken ongeveer 13 kg per jaar, meer dan enig ander land. Grieken uit Kreta zouden de meeste olijfolie in Griekenland consumeren. Kostas Liris, voorzitter van de wedstrijd Olio Nuovo Days 2023, zegt dat Grieken zoveel olijfolie consumeren omdat het in veel gerechten wordt gebruikt. "We gebruiken bijvoorbeeld olijfolie voor taarten en zoetigheden in plaats van boter, die in andere landen wordt gebruikt. We gebruiken olijfolie ook om voedsel te conserveren. Voor Kalamata-olijven is het ideaal om ze in olijfolie te bewaren."

Kwaliteiten van olijfolie

Olijfolie is er in allerlei kwaliteiten. Er zijn zelfs 8 verschillende kwaliteitscategorieën in de Europese Unie, zoals bepaald door de Internationale Olijfolieraad. Er zijn drie basiscategorieën:

1. Virgin oliën voor consumptie
2. Gemengde of geraffineerde olijfolie geschikt voor consumptie
3. Andere olijfolie die niet voor consumptie is

Virgin olijfolie

Virgin olijfolie wordt gemaakt op een manier die de chemische structuur van de olie niet verandert. Dit betekent dat je het meest pure product krijgt, met minimale bewerking en de beste smaak. Er zijn twee soorten olijfolie in deze categorie: extra vierge olijfolie en vierge olijfolie. Het verschil zit 'm in de smaak en geur van de olie. Extra vierge olijfolie heeft een betere smaak en geur en wordt ook beoordeeld op basis van het uitstekende gehalte aan oliezuur. Gewone vierge olijfolie heeft daarentegen meer oliezuur (wat niet goed is) en is van mindere kwaliteit wat betreft smaak en geur.

Geraffineerde olijfolie

Deze categorie omvat oliën die zijn bewerkt. Door dit proces gaan echter enkele heilzame bestanddelen van de olijf verloren en verliest de olie een deel van zijn smaak en kleur. In de supermarkt vind je deze oliën vaak onder de naam "lichte, pure of geraffineerde" olijfolie. Ze bevatten minder antioxidanten en meer transvetten dan extra vierge olijfolie.

Pomace-olie

Ook wel 'olijfolie uit afvallen' genoemd, is dit een bijproduct van de olieproductie uit de restanten van de vrucht. Het mist dus veel van de smaak van hoogwaardige olijfolie van eerste persing. Je kunt het meestal herkennen omdat het een stuk goedkoper is. Hoewel het niet het beste is om mee te koken, gebruiken de lokale bewoners het voor schoonmaken of voor olielampen.

Beste olijfoliegebieden in Griekenland

Over het algemeen is de olijfolie in Griekenland overal fantastisch en van hoge kwaliteit. Olijfbomen maken bijna 80% uit van de fruitboomgaarden van het land. De Peloponnesos en Kreta zijn goed voor driekwart van de Griekse olijfolieproductie. Rijd gewoon door het platteland en je ziet kilometerslang olijfbomen.

Peloponnesos

De Peloponnesos staat bekend om de Koroneiki-olijf. De belangrijkste productiegebieden zijn Mani, Messinia en Lygorio. Mani in het zuiden staat bekend om zijn aromatische oliën, Messinia in het westen om zijn oliën met citrussmaak en Lygorio in het oosten om zijn oliën met een subtiele appelsmaak.  

Kreta

Kreta is de grootste producent van olijfolie van alle Griekse eilanden. Er zijn veel lokale olijvensoorten, zoals de Tsounati in Chania, Throumbalia in Rethymnon en Hondrolia in Heraklion. Kreta exporteert een groot deel van zijn olijfolie.  

Lesbos

De olijven van Lesbos van de variëteiten Kolovi en Adramitiani, die beide in 1850 zijn aangeplant, hebben een zoete smaak en een goudgele kleur. Lesbos staat ook bekend om zijn ouzo-productie.

De beste olijfolie van Griekenland

Statistisch gezien is er één olijfolie in Griekenland die als beste wordt beoordeeld qua smaak. De Sakellaropoulos Organic Farms "Masterpiece Blend" stond op de eerste plaats in de categorie "gearomatiseerd" bij de EVOO Global Olive Oil Awards 2022. Deze producent zit in de buurt van Sparta en won ook de eerste vier plaatsen in de categorie Top 5 Gearomatiseerde Oliën.

Wanneer gebruik je Griekse olijfolie?

Grieken gebruiken olijfolie voor bijna alles. Taarten, koekjes, brood, vis en vlees kunnen olijfolie bevatten. Er is zelfs een hele categorie voedingsmiddelen in Griekenland die "ladera" wordt genoemd, wat "met olie" betekent. Deze olie is natuurlijk olijfolie. Olijfolie wordt in Griekenland ook over salades, groenten en traditionele peulvruchtgerechten gegoten. Grieken hebben de gewoonte om citroen en olijfolie te mengen en over vis te gieten. Voor stoofschotels: Veel gerechten in Griekenland hebben een basis van olijfolie, ui, tomaat en knoflook. Je kunt het over kip, erwten of groenten gieten voor een geweldig resultaat. Om te bakken: Grieken maken allerlei hartige taarten, ovenschotels en zelfs desserts met Griekse olijfolie. Cakes en koekjes zijn hierop geen uitzondering. Bijna alles smaakt beter met een beetje Griekse olijfolie.