Πέτρινα σπίτια στην Ικαρία, Ελλάδα

Το νησί της Ικαρίας είναι γνωστό για τα εκπληκτικά τοπία, τον χαλαρό ρυθμό ζωής και τις χαλαρωτικές παραλίες του. Ίσως το γνωρίζετε για το διάσημο καλοκαιρινό πανηγύρι της Ικαρίας προς τιμήν της Παναγίας, στο οποίο χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώνονται στα χωριά του νησιού για να γιορτάσουν για πάνω από 3 ημέρες. Ωστόσο, κατά τους προηγούμενους αιώνες, παρά την άγρια ομορφιά του, ήταν ένα μέρος που αγωνιζόταν για την επιβίωσή του.

Οι πειρατές φτάνουν στην Ικαρία

Η θέση του νησιού το έκανε πρωταρχικό στόχο των πειρατών από τον 1ο αιώνα π.Χ. Το νησί άλλαξε χέρια μεταξύ των Ρωμαίων (3ος αιώνας π.Χ. έως 5ος αιώνας μ.Χ.), των Βυζαντινών (5ος έως 12ος αιώνας μ.Χ.), των Γενουατών (14ος αιώνας) και τελικά των Οθωμανών. Ως αποτέλεσμα, δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να οχυρωθούν κατάλληλα ενάντια στους εισβολείς.

 

Ιστορικά, η Ικαρία ήταν ιδανική τοποθεσία για λεηλασίες. Ήταν γνωστή για το εξαιρετικό κρασί της, τις ελιές και το μέλι της. Οι πειρατές σταματούσαν τακτικά για να λεηλατήσουν τα φρούτα του νησιού. Οι Ικαριώτες έγιναν τόσο απελπισμένοι που κατέστρεψαν το δικό τους λιμάνι για να αποτρέψουν τους εισβολείς.

 

Οι Οθωμανοί ηγεμόνες ήταν οι μεγαλύτεροι ένοχοι για την ενθάρρυνση των επιθέσεων, καθώς επέτρεπαν την πειρατεία ως μέσο αποθάρρυνσης του θαλάσσιου εμπορίου με άλλα κράτη. 

 

Οι Ικαριώτες πήραν την απόφαση: ήρθε η ώρα να μετακομίσουν.

Ζώντας κάτω από ένα βράχο, κυριολεκτικά

Όταν ούτε αυτό δεν απέδωσε, οι ντόπιοι έλαβαν δραστικά μέτρα: μετακόμισαν στο εσωτερικό του νησιού. Το εσωτερικό του νησιού είναι γνωστό για τα βράχια του, με δύσκολο έδαφος και απότομες κλίσεις.

 

Εκεί, οι Ικαριώτες βρήκαν τη λύση στο αιώνιο πρόβλημά τους. Τεράστιοι βράχοι διάσπαρτοι στο τοπίο μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως θεμέλια για τα σπίτια. Ο βράχος συνήθως προσφερόταν για τουλάχιστον ένα μέρος του σπιτιού (για παράδειγμα, 2 τοίχους), και το υπόλοιπο της κατοικίας χτιζόταν με τα χέρια.

 

Τα σπίτια ήταν απλά και χαμηλά, με μόνο μια πόρτα και μια εστία. Ούτως ή άλλως, οι κάτοικοι περνούσαν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους έξω. 

Ένας αιώνας αφάνειας

Η ομορφιά αυτών των σπιτιών είναι ότι δεν είναι ορατά από την παραλία ή από τα νερά κάτω από αυτά. Ουσιαστικά, έπαιζαν κρυφτό.

 

Η αρχή της οθωμανικής κυριαρχίας σηματοδότησε τη μόνιμη μετακίνηση των χωρικών στην οροσειρά Αεθέρας στο νησί της Ικαρίας, όπου θα παρέμεναν για 300 χρόνια, σε αυτό που ονομάζεται «αιωνός της αφάνειας».

 

Παραδοσιακά, τα σπίτια χτίζονταν στην πλευρά του βράχου που έβλεπε προς την ξηρά, ώστε να μην είναι ορατά από τη θάλασσα. Οι ντόπιοι μετακινούνταν μόνο τη νύχτα, για να αποφύγουν να γίνουν αντιληπτοί.

 Οι μεγάλοι βράχοι συχνά είχαν μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, πράγμα που σήμαινε ότι οι κοινότητες ήταν διάσπαρτες. Αν οι πειρατές κατάφερναν να φτάσουν στα βουνά, θα ήταν δύσκολο να ανακαλυφθούν όλοι. 

 

Επιπλέον, επειδή οι τοίχοι ήταν παχιοί, το εσωτερικό παρέμενε δροσερό το καλοκαίρι και διατηρούσε τη θερμότητα τους κρύους χειμερινούς μήνες.

Τα πέτρινα σπίτια της Ικαρίας σήμερα

Σήμερα, αυτά τα σπίτια είναι ως επί το πλείστον εγκαταλελειμμένα. Σύμφωνα με τους ντόπιους, ένας άνδρας εξακολουθεί να ζει εκεί μόνιμα, επειδή η οικογένειά του δεν έφυγε ποτέ. 

 

Τα περισσότερα από τα άλλα σπίτια χρησιμοποιούνται είτε ως αποθήκες είτε ως κελάρια για κρασί. 

Περισσότερα για την αρχιτεκτονική των νησιών

Τα νησιά της Ελλάδας είναι γεμάτα από ιστορική και μοναδική αρχιτεκτονική. Διαβάστε περισσότερα για τις παραδόσεις στην οικοδόμηση στην Τήνο, τις Κυκλάδες και τη Ρόδο εδώ.

Διαβάστε περισσότερα στον Οδηγό Αγοράς της
Ικαρίας

Διαβάστε τον πλήρη οδηγό αγοράς

Διαβάστε περισσότερα