Ψάξτε στο Google "Ελληνικά νησιά" και οι πρώτες εικόνες στα αποτελέσματα της αναζήτησης θα είναι πιθανότατα για Μύκονο ή Σαντορίνη. Όλοι γνωρίζουμε τους λευκούς τοίχους από στόκο και τα μπλε διακοσμητικά που χαρακτηρίζουν την αρχιτεκτονική αυτών των 2 παγκοσμίου φήμης νησιών. Το δίχρωμο στυλ είναι δημοφιλές ευρύτερα στις Κυκλάδες, μια ομάδα νησιών ακριβώς ανατολικά της Αθήνας..
Οι εκκλησίες ακολουθούν τους ίδιους χρωματικούς κανόνες, με θόλους βαμμένους είτε λευκούς είτε μπλε, ανάλογα με το νησί. Στις Κυκλάδες, μια περιοχή γνωστή για τις πολύχρωμες παραλίες της, το αξιοθαύμαστο ηλιοβασίλεμα και τη ζεστή φιλοξενία, γιατί αυτό το στυλ έγινε τόσο δημοφιλές; Γιατί δεν συναντάται στην ηπειρωτική χώρα;
Είναι μόνο για την αισθητική;
Υπάρχει ένας καλός λόγος για τον οποίο οι Instagrammers συρρέουν στις Κυκλάδες για τις μπλε και άσπρες αποχρώσεις τους. Οι απαλές αποχρώσεις αντανακλούν την ηρεμία της περιοχής και συμπληρώνουν τους χαλαρωτικούς τόνους της θάλασσας. Ωστόσο, υπάρχει ένας βαθύτερος λόγος για το χρωματικό σχήμα.
Έχει να κάνει με τη σημαία;
Αν και μοιάζουν με την ελληνική σημαία, ο αρχικός σχεδιασμός δεν βασίστηκε σε αυτή τη σύνδεση.
Αρχαίες ρίζες
Ακόμα και στους Μινωικούς χρόνους, κατά την Εποχή του Χαλκού, τα φωτεινά χρώματα προτιμούνταν από τα θαμπά. Συνήθως, κυβικά σχέδια χρησιμοποιούνταν για οικογενειακά σπίτια, μερικές φορές με τη μία μονάδα στοιβαγμένη πάνω στην άλλη. Τα οικοδομικά υλικά ήταν ό,τι ήταν διαθέσιμο (κυρίως πέτρα), καθώς και μια μικρή ποσότητα λάσπης για να εξασφαλιστεί η σταθερότητα. Παραδόξως, παρόλο που οι τοίχοι κατασκευάζονταν χωρίς κονίαμα, υπήρχαν για αιώνες.
Μεταφερόμαστε γρήγορα στον 19ο αιώνα
Η απόφαση να "βάφουν" τα σπίτια λευκά ήταν, πάνω απ' όλα, πρακτική. Οι οικογένειες επιβίωναν από τη γη, οπότε ήταν λογικό να χτίζουν με υλικά που ήταν διαθέσιμα από το φυσικό τοπίο. Αρχικά, τα σπίτια στα νησιά χτίζονταν με σκούρες πέτρες. Αν κάνετε μια βόλτα στα κύρια χωριά της Μυκόνου, είναι σίγουρο ότι θα δείτε κάποια σπίτια που είναι ακόμα χτισμένα με αυτό το στυλ.
Η πέτρα ήταν το λογικότερο οικοδομικό υλικό, καθώς ήταν πανταχού παρούσα και δωρεάν. Ωστόσο, επειδή ήταν σκούρες, οι πέτρες απορροφούσαν το φως και το εσωτερικό θερμαινόταν σε αφόρητες θερμοκρασίες. Για να δροσίσουν τους χώρους τους, έβαφαν τους βράχους με ασβέστη - ένα μείγμα ασβέστη, αλατιού και νερού - που ήταν πολύ φθηνότερο από το χρώμα.
Από πού προήλθε το μπλε;
Και πάλι, η λιτότητα κυριαρχεί. Το μπλε χρώμα προέρχεται από ένα καθαριστικό μέσο γνωστό ως λουλάκι (μπλε σκόνη). Είναι σαν ταλκ και βρισκόταν σχεδόν σε κάθε οικογενειακό σπίτι. Το όνομα της μάρκας αναφέρεται επίσης στη χρωστική ουσία "λουλάκι", η οποία είναι συγγενής με το ινδικό. Η ανάμειξή της με ασβέστη δημιουργεί το έντονο μπλε χρώμα που γνωρίζουμε σήμερα στα λευκά σπίτια στην Ελλάδα. Αυτό το μπλε ήταν επίσης φθηνό.
War Times
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών από το 1967 έως το 1974, η χούντα που εγκαθίδρυσε ο συνταγματάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος και ο ταξίαρχος Στυλιανός Παττακός επέβαλε το μπλε και το λευκό ως πρότυπα χρώματα για τα Κυκλαδικά σπίτια. Αυτό ήταν μια προσπάθεια ενίσχυσης του πατριωτισμού και αντανακλούσε την ελληνική εθνική υπερηφάνεια. Αργότερα, το 1974, ψηφίστηκε νόμος που επανέφερε την εντολή. Ωστόσο, αν και οι κανονισμοί χαλάρωσαν, οι ντόπιοι συνειδητοποίησαν ότι τα χρώματα αποτελούσαν πόλο έλξης για τους τουρίστες. Φυσικά, ήταν λογικό να διατηρηθεί το δίχρωμο στυλ, επειδή τόνωνε την τοπική οικονομία.
Ένα ισχυρό απολυμαντικό
Στα τέλη της δεκαετίας του 1930, η Ελλάδα υπέφερε από επιδημία χολέρας και ο τότε ηγέτης του έθνους, Ιωάννης Μεταξάς, διέταξε όλους τους Έλληνες πολίτες να ασπρίσουν τα σπίτια τους. Το ασβέστιο που χρησιμοποιούνταν για να βάψουν το εξωτερικό των σπιτιών των πολιτών περιείχε ασβεστόλιθο, ο οποίος τυχαίνει να είναι ένα ισχυρό απολυμαντικό. Το "βάψιμο" των σπιτιών με αυτό το χρώμα βοήθησε να παραμείνουν οι οικογένειες ασφαλείς και απέτρεψε την περαιτέρω εξάπλωση της επιδημίας.
Υπάρχουν παραλλαγές σε άλλα κυκλαδίτικα νησιά;
Εκτός από τα λευκά σπίτια στην Ελλάδα, κάθε νησί των Κυκλάδων έχει το δικό του υποστύλ, που σε πολλές περιπτώσεις είναι μοναδικό μόνο σε αυτή την περιοχή. Τα περιστεριώνια σπίτια στην Τήνο, οι ξεχωριστοί πύργοι της Νάξου, οι βενετσιάνικες διώροφες κατοικίες στη Μύκονο και τα μοτίβα των κεραμοσκεπών στην Κύθνο είναι μερικά μόνο παραδείγματα.
