Waarom zijn huizen op Griekse eilanden blauw en wit?

Is het alleen voor de looks?

Er is een goede reden waarom Instagrammers massaal naar de Cycladen komen vanwege de blauwe en witte tinten. De zachte kleuren weerspiegelen de rust van het gebied en passen goed bij de kalmerende tinten van de zee. Er is echter een diepere reden voor het kleurenschema.

Heeft het te maken met de vlag?

Hoewel ze lijken op de Griekse vlag, was het oorspronkelijke ontwerp niet gebaseerd op deze connectie.

Oude wortels

Zelfs in de Minoïsche tijd, tijdens de bronstijd, had men een voorkeur voor felle kleuren boven doffe kleuren. Meestal werden kubusvormige ontwerpen gebruikt voor gezinswoningen, soms met één eenheid bovenop een andere. Als bouwmaterialen werd gebruikt wat er voorhanden was (voornamelijk steen), evenals een kleine hoeveelheid modder om de stabiliteit te garanderen. Verrassend genoeg hebben de muren, hoewel ze zonder mortel zijn gemaakt, al eeuwenlang standgehouden.

Snel vooruit naar de 19e eeuw

De keuze om huizen wit te 'verven' was vooral praktisch. Gezinnen leefden van het land, dus was het logisch om te bouwen met spullen die je in de natuur kon vinden. Oorspronkelijk werden huizen op de eilanden gebouwd met donkere stenen. Als je door de belangrijkste dorpen van Mykonos loopt, zie je zeker nog een paar huizen die in deze stijl zijn gebouwd.

Steen was het logische bouwmateriaal, omdat het overal te vinden en gratis was. Maar omdat de stenen donker waren, absorbeerden ze het licht en werd het binnen ondraaglijk warm. Om hun huizen koeler te maken, schilderden ze de stenen met kalk – een mix van kalk, zout en water – wat veel goedkoper was dan verf.

Waar komt het blauw vandaan?

Ook hier geldt weer zuinigheid. De blauwe kleur komt van een schoonmaakmiddel dat bekend staat als Loulaki (blauw poeder). Het lijkt op talkpoeder en was in vrijwel elk gezin te vinden. De merknaam verwijst ook naar het kleurpigment "loulaki", dat lijkt op indigo. Door het te mengen met kalk ontstaat de helderblauwe kleur die we vandaag de dag kennen op witte huizen in Griekenland. Dit blauw was ook nog eens goedkoop.

Oorlogstijd

Tijdens de dictatuur van de kolonel van 1967 tot 1974 stelde de junta, opgericht door kolonel Georgios Papadopoulos en brigadegeneraal Stylianos Pattakos, blauw en wit vast als standaardkleuren voor huizen op de Cycladen. Dit was een poging om het patriottisme te stimuleren en weerspiegelde de Griekse nationale trots. In 1974 werd een wet aangenomen die deze verplichting ongedaan maakte. Hoewel de regels werden versoepeld, beseften de lokale bewoners dat de kleuren toeristen aantrokken. Het was natuurlijk logisch om de tweekleurige stijl te behouden, omdat dit de lokale economie stimuleerde.

Een krachtig ontsmettingsmiddel

Aan het eind van de jaren dertig werd Griekenland getroffen door een cholera-epidemie en de toenmalige leider van het land, Ioannis Metaxas, gaf alle Griekse burgers de opdracht hun huizen wit te kalken. De kalk die werd gebruikt om de buitenkant van de huizen te schilderen, bevatte kalksteen, dat toevallig een krachtig ontsmettingsmiddel is. Door huizen met deze kleur te 'schilderen' werden gezinnen beschermd en werd voorkomen dat de epidemie zich verder verspreidde.

Zijn er variaties op andere Cycladische eilanden?

Naast de witte huizen in Griekenland heeft elk eiland in de Cycladen zijn eigen stijl, die vaak uniek is voor dat gebied. De duiventillen in Tinos, de opvallende torens van Naxos, de Venetiaanse huizen met twee verdiepingen in Mykonos en de patronen van de pannendaken in Kythnos zijn maar een paar voorbeelden.