14.11.2025
Pure C Villa: De eerste aflevering van de Elxis-documentaireserie
Maak kennis met de Elxis-documentaireserie: Verhalen over de mooiste huizen van Griekenland
Architectuur in GriekenlandHet eiland Ikaria staat bekend om zijn adembenemende landschappen, het rustige levenstempo en de ontspannende stranden.
U kent het wellicht van het beroemde Ikarische zomerfeest Panegiri ter ere van de Maagd Maria, waarbij duizenden mensen in de dorpen van het eiland samenkomen om meer dan drie dagen lang feest te vieren. Maar in de afgelopen eeuwen was het, ondanks zijn ruige schoonheid, een plek waar men moest vechten om te overleven.
Piraten komen aan op Ikaria
Door de ligging van het eiland was het vanaf de 1e eeuw v.Chr. een belangrijk doelwit voor piraten. Het eiland wisselde van eigenaar tussen de Romeinen (3e eeuw v.Chr. tot 5e eeuw n.Chr.), de Byzantijnen (5e tot 12e eeuw n.Chr.), de Genuezen (14e eeuw) en uiteindelijk de Ottomanen. Daardoor hebben de eilandbewoners nooit de kans gehad om zich goed te versterken tegen aanvallers.
Historisch gezien was Ikaria een ideale locatie voor plunderingen. Het stond bekend om zijn uitstekende Pramnische wijn, olijven en honing. Piraten kwamen regelmatig langs om het eiland van zijn vruchten te beroven. De inwoners van Ikaria raakten zo wanhopig dat zij hun eigen haven vernietigden om aanvallers af te schrikken.
De Ottomaanse heersers waren de grootste aanstichters van deze aanvallen – zij stonden piraterij toe als middel om de zeehandel met andere staten te ontmoedigen.
De Ikariërs namen een besluit: het was tijd om te vertrekken.
Letterlijk onder een rots leven
Toen zelfs dat niet werkte, namen de eilandbewoners drastische maatregelen: ze trokken het binnenland in. Het binnenland van het eiland staat bekend als rotsachtig, met moeilijk begaanbaar terrein en steile hellingen.
Daar vonden de Ikariërs de oplossing voor hun eeuwenoude probleem. Enorme rotsblokken lagen verspreid over het landschap en konden worden gebruikt als fundering voor huizen. Het rotsblok vormde doorgaans ten minste een deel van het huis (bijvoorbeeld twee muren), en de rest van de woning werd met de hand gebouwd.
De huizen waren eenvoudig en laag, met niet meer dan een deur en een haard. Ze brachten hun tijd toch al grotendeels buiten door.
Een eeuw van vergetelheid
Het mooie van deze huizen is dat ze niet te zien zijn vanaf het strand of vanaf het water beneden. In feite speelden ze verstoppertje.
Het begin van de Ottomaanse overheersing luidde een permanente verhuizing in van de dorpelingen naar het Aetheras-gebergte op het eiland Ikaria, waar zij 300 jaar zouden verblijven in wat de “eeuw van vergetelheid” wordt genoemd.
Traditioneel bouwde men aan de landzijde van de rots, zodat de huizen niet vanaf zee te zien waren. De lokale bevolking verplaatste zich alleen 's nachts, om te voorkomen dat ze zouden worden opgemerkt.
De grote rotsblokken stonden vaak ver uit elkaar, waardoor de nederzettingen verspreid lagen. Als piraten de bergen zouden bereiken, zou het moeilijk zijn om iedereen te ontdekken.
Bovendien bleef het binnen dankzij de dikke muren koel in de zomer en werd de warmte vastgehouden tijdens de koude wintermaanden.
De stenen huizen van Ikaria vandaag
Tegenwoordig staan deze huizen grotendeels leeg. Volgens de lokale bevolking woont er nog één man permanent, omdat zijn familie nooit is vertrokken.
De meeste andere woningen worden gebruikt als opslagruimte of als wijnkelders.
Meer eilandarchitectuur
De Griekse eilanden staan vol met historische en unieke architectuur. Lees meer over bouwtradities op Tinos, de Cycladen en Rhodos.
Lees meer in de volledige kopersgids hieronder:
