Δημιουργώντας χώρους με όραμα: Συνέντευξη με τον Κωνσταντίνο Σταθόπουλο, ιδρυτή του αρχιτεκτονικού γραφείου KRAK. Architects

Πώς έχει εξελιχθεί η προσέγγισή σας όσον αφορά τη βιωσιμότητα και πώς την ενσωματώνετε στα έργα σας σήμερα;

Με την πάροδο του χρόνου, συνειδητοποίησα ότι η πραγματική βιωσιμότητα βασίζεται περισσότερο στην τοπικότητα παρά σε καθαρά τεχνικές λύσεις. Δεν μπορεί κάθε σπόρος να ανθίσει στο ίδιο έδαφος. Πρόκειται για το σεβασμό του χώρου, την κατανόηση του τοπικού κλίματος και τη χρήση υλικών που γερνούν με χάρη.


Μια άλλη πτυχή που συχνά παραβλέπεται είναι η «ομορφιά»: ένα κτίριο ζει περισσότερο από εμάς, οπότε αν οι επόμενες γενιές δεν θέλουν να το κατεδαφίσουν, είναι πιο βιώσιμο από ένα «άσχημο» κτίριο που πληροί ορισμένα πρότυπα στα χαρτιά. Η αισθητική, με τον δικό της τρόπο, γίνεται ένα ζωτικό μέτρο βιωσιμότητας, ένας βιώσιμος παράγοντας.


Προσπαθώ να σχεδιάζω κτίρια που δεν είναι μόνο αποδοτικά αλλά και διαχρονικά. Είτε μέσω της αξιοποίησης του φυσικού φωτός και του αερισμού, της χρήσης υλικών τοπικής προέλευσης, είτε της ενσωμάτωσης του κτιρίου στο φυσικό περιβάλλον του, η βιωσιμότητα, για μένα, έχει να κάνει με τη δημιουργία μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας και την καλλιέργεια μιας αρμονικής σχέσης με τη φύση. Είναι μια πραγματικά ολιστική προσέγγιση.

Κάθε κτίριο έχει τη δική του ταυτότητα και τον δικό του ρυθμό, και αυτές οι άλλες επιστήμες με βοηθούν να δημιουργώ χώρους που μοιάζουν ζωντανοί, όπου κάθε επιφάνεια και κάθε σκιά μπορεί να προκαλέσει μια αντίδραση.

Πώς επηρεάζουν αυτές οι διαφορετικές εμπειρίες την αρχιτεκτονική σας πρακτική και τη δημιουργική σας διαδικασία;

Από ό,τι θυμάμαι, ρώτησαν τον Γκοντάρ, τον Γάλλο σκηνοθέτη, τι κάνει έναν σκηνοθέτη σπουδαίο; Είπε ότι, για να κάνεις καλές ταινίες, δεν πρέπει να μελετάς μόνο τον κινηματογράφο. Η ανθρώπινη έκφραση έχει πολλαπλά μέσα και μορφές, πρέπει να ενδιαφέρεσαι και για άλλα πράγματα. Βλέπω την αρχιτεκτονική ως μια ευρύτερη πνευματική αναζήτηση και όχι απλώς ως μια τεχνική ή απομονωμένη τέχνη.

Στο KRAK. Εστιάζουμε στη δημιουργία χώρων που είναι καθαροί στη μορφή και πλούσιοι σε νόημα.

Αυτές οι ποικίλες εμπειρίες υπήρξαν αναπόσπαστο μέρος της εξέλιξής μου ως αρχιτέκτονα. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο χτίζονταν οι αρχαίες και παραδοσιακές κατασκευές χωρίς τη σύγχρονη τεχνολογία με βοήθησε να προσεγγίσω την αρχιτεκτονική με σεβασμό προς το παρελθόν, ενώ ταυτόχρονα ξεπερνώ τα όρια του τι είναι δυνατό σήμερα. Οι παραδοσιακές τεχνικές δόμησης σε βοηθούν να κατανοήσεις τη συσσωρευμένη και αποδεδειγμένη γνώση του παρελθόντος. Ιδανικά, θα έπρεπε να χτίζουμε με υλικά από κάτω από τα πόδια μας, αγκαλιάζοντας ό,τι προσφέρει φυσικά η γη. Ελπίζω ότι οι εξελίξεις στην επιστήμη των υλικών θα μας φέρουν πιο κοντά σε αυτό το ιδανικό στο μέλλον.


Κάθε κτίριο έχει τη δική του ταυτότητα και τον δικό του ρυθμό, και αυτές οι άλλες επιστήμες με βοηθούν να δημιουργώ χώρους που μοιάζουν ζωντανοί, όπου κάθε επιφάνεια και κάθε σκιά μπορεί να προκαλέσει μια αντίδραση. Τελικά, η αρχιτεκτονική είναι μια ανθρώπινη έκφραση, ένας τρόπος για εμάς τους ανθρώπους να αφήσουμε το σημάδι μας εδώ. Βλέπω την αρχιτεκτονική ως έναν πολυδιάστατο καμβά, και αυτές οι ποικίλες εμπειρίες εμπλουτίζουν τη σύνθεση κάθε έργου.

Ποιο ήταν το όραμά σας για το γραφείο και πώς σκοπεύετε να το διαφοροποιήσετε από άλλα αρχιτεκτονικά γραφεία;

Η ίδρυση της KRAK. δεν ήταν μια ιδέα αλλά μια αναγκαιότητα. Για να εκφράσω τις ιδέες μου στο χαρτί, χρειαζόμουν την ελευθερία που προσφέρει το δικό μου γραφείο. Η αρχιτεκτονική μπορεί μερικές φορές να φαίνεται αποκομμένη από το περιβάλλον της. Ήμουν «θυμωμένος» με την γενική πρακτική των κτιρίων που μοιάζουν με αντιγραφές και δεν έχουν καμία σχέση με το περιβάλλον τους, αλλά περισσότερο από αυτό, ήμουν «πεινασμένος» να σχεδιάσω, να ονειρευτώ και να σμιλεύσω χώρους που να είναι σχετικοί και κυρίως διαλεκτικοί, όχι μιμητικοί.


Το συμβατικό μπορεί να είναι άκαμπτο και σκληρό, αλλά όπως το λουλούδι φυτρώνει από τη ρωγμή ενός βράχου, έτσι και η τολμηρή και αυθεντική ταυτότητά μας ξεχωρίζει, αγκαλιάζοντας τις ρωγμές στα άκαμπτα περιβάλλοντα. Για να είσαι αυθεντικός πρέπει να έχεις κάτι να πεις και να είσαι αρκετά τολμηρός ώστε να το κάνεις χωρίς φόβο, ό,τι κι αν συμβεί. Ο Βαν Γκογκ πούλησε έναν πίνακα στη ζωή του και η Ζάχα Χαντίντ περίμενε 15 χρόνια πριν υλοποιηθεί το πρώτο της σχέδιο.


Προσπαθώ να σχεδιάζω κτίρια που δεν είναι μόνο αποδοτικά, αλλά και διαχρονικά. Πιστεύω ότι για να δημιουργήσεις τέχνη και αρχιτεκτονική με αληθινή ταυτότητα, πρέπει να έχεις ενδιαφέροντα χαρακτήρα, επιδιώκοντας εμπειρίες ζωής, την ίδια τη ζωή και τη σύνδεση με τους άλλους· αυτό είναι το καύσιμο που δίνει μορφή στην τέχνη. Είναι μια ενδιαφέρουσα ερώτηση, αν ένα άτομο που δεν έχει παίξει ποτέ σε μια πλατεία, είναι σε θέση να σχεδιάσει μία


. Στο KRAK. Εστιάζουμε στη δημιουργία χώρων που είναι καθαροί στη μορφή και πλούσιοι σε νόημα. Πρόκειται για το σχεδιασμό κτιρίων που είναι σε αρμονία με τη φύση και τοποθετούν την ανθρώπινη ψυχή στο επίκεντρο, κτιρίων που δεν είναι μόνο αποδοτικά και όμορφα, αλλά και συναισθηματικά και πολιτισμικά αντηχούν. Στόχος μας είναι τα κτίρια να ανήκουν τόσο στους ανθρώπους που τα κατοικούν όσο και στα τοπία από τα οποία αναδύονται.