De schoonheid van een Grieks balkon

Architectuur in Griekenland

08.08.2023

Traditional Greek Home with Balcony

Overal balkons

In Athene, anders dan in de meeste andere Europese steden, wordt de balkonruimte optimaal benut. Sommige Grieken gebruiken ze voor spullen die niet binnen passen, en anderen richten de ruimte in met meubilair. De meest visueel aantrekkelijke balkons staan meestal vol met bloemen, potplanten en klimplanten. Deze planten trekken soms kolibries, bijen en andere wilde vogels aan. Grieken die in het buitenland wonen, missen hun Griekse balkons en merken op dat het in andere steden, zoals Parijs, "zeldzaam is om een balkon te hebben - een bijna onbereikbare luxe". Als je door de grootste steden van Griekenland loopt en omhoog kijkt naar de flatgebouwen, is het moeilijk om een gebouw zonder balkon te vinden, zelfs in minder gewilde buurten. Waarom is dit in Griekenland wel het geval en in andere Europese steden niet?

Op de Griekse eilanden

Dit geldt niet alleen voor de grote steden van Griekenland, maar ook voor de eilanden. Wie houdt er nou niet van om 's ochtends op het balkon met uitzicht op de Middellandse Zee van een kopje koffie te genieten? En wie is er nog nooit op een Cycladisch eiland gestopt om gewoon de buitenkant van een eilandhuis te bewonderen? De architectuur heeft iets eenvoudigs en rustgevends. Er is geen onderzoek gedaan naar dit onderwerp, maar we hebben een paar ideeën over waarom zoveel Griekse huizen balkons hebben, zowel in grote steden als in eilanddorpen.

Architectonisch erfgoed

Panos Dragonas, hoogleraar architectuur en stedenbouw aan de Universiteit van Patras, geeft een architectonische verklaring. Dragonas zegt: "In de appartementengebouwen uit het interbellum zien we de overgang van erkers naar kleine open balkons." Met andere woorden, ruimtes die vroeger ramen waren, werden na de oorlog balkons. Sommige architecten gaan nog verder terug in hun redenering. George Papadakis van architectenbureau Cadu zegt dat de architectuur in de oude Griekse wereld altijd overdekte buitenruimtes creëerde, zoals de oude stoas en de hayiati. In het hedendaagse Athene speelt het balkon natuurlijk nog steeds een centrale rol in het leven van de mensen. "De identiteit van de moderne Griekse stad wordt gevormd door de esthetiek van het balkon en al zijn accessoires", zegt Papadakis.
Uitzicht vanaf het balkon op het eiland

Balkonregels in Griekenland

Tegenwoordig bepaalt de nieuwe bouwverordening de grootte van balkons in Griekse steden. Balkons mogen 2 meter uit het gebouw steken, maar mogen niet groter zijn dan 1/10 van de straat eronder. Daarom heb je in delen van Griekenland met smalle straten ook smalle balkons. In Griekenland worden kleine balkons vaak gebruikt door Grieken om even te roken of om in de zon koffie te drinken, omdat er net genoeg ruimte is voor een klein stoeltje en een paar planten.
Balkons op het eiland Nisyros

Het Griekse klimaat

Het weer in Griekenland speelt duidelijk een rol bij de balkons die we zien. In vergelijking met koudere klimaten in de rest van Europa en de Verenigde Staten gebruiken Grieken hun balkons meer dagen per jaar. In andere steden ligt de nadruk bij het bouwen misschien meer op het graven van diepe funderingen (minstens 1,8 meter diep om "onder de vorst" te komen). De focus ligt dus op het bouwen naar beneden, niet op het bouwen 'naar buiten'. Daarom zie je vaak kelders of souterrains in Noord-Europese gebouwen.
Appartementen op het eiland Symi

Polikatoikia (appartementengebouwen in Athene)

Als je naar de skyline van Athene kijkt, zie je dat veel gebouwen op elkaar lijken. Dat komt omdat in de jaren vijftig en zestig na de oorlog overal in Athene modernistische gebouwen, 'polikatoikia' genaamd, werden gebouwd om de stad snel weer op te bouwen. De herhaling van de betonnen gevels en eindeloze balkons was geen toeval. Het doel was om consistent te zijn. Meestal werden de gebouwen ontworpen door een civiel ingenieur en niet door een architect, omdat het doel was om snel en goedkoop te bouwen. Sommige van de gezinsappartementen die in deze periode werden gebouwd, hadden balkons die groot genoeg waren voor een eettafel en een rij planten.
Appartementen in Athene