Μπαλκόνια παντού
Η Αθήνα, σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, μεγιστοποιεί το χώρο των μπαλκονιών. Μερικοί Έλληνες τα χρησιμοποιούν για αντικείμενα που δεν χωράνε μέσα, και άλλοι τα γεμίζουν με έπιπλα. Τα πιο ευχάριστα οπτικά μπαλκόνια είναι συνήθως γεμάτα λουλούδια, γλάστρες και αναρριχώμενες κληματίδες. Αυτά τα φυτά μερικές φορές προσελκύουν κολιμπρί, μέλισσες και άλλα άγρια πουλιά.
Οι Έλληνες που περνούν χρόνο στο εξωτερικό νοσταλγούν τα ελληνικά μπαλκόνια τους, σημειώνοντας ότι σε άλλες πόλεις, όπως το Παρίσι, "είναι σπάνιο να έχεις μπαλκόνι - μια σχεδόν ανέφικτη πολυτέλεια. Περπατώντας στις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας και κοιτάζοντας τις πολυκατοικίες, είναι δύσκολο να εντοπίσεις κτίριο χωρίς μπαλκόνι, ακόμη και σε λιγότερο επιθυμητές περιοχές. Γιατί αυτό συμβαίνει στην Ελλάδα και όχι σε άλλα ευρωπαϊκά κέντρα;
Στα ελληνικά νησιά
Αυτό δεν ισχύει μόνο για τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, αλλά και για τις νησιά. Ποιος δεν λατρεύει να απολαμβάνει τον πρωινό του καφέ στο μπαλκόνι με θέα τη Μεσόγειο. Και ποιος δεν έχει σταματήσει σε ένα κυκλαδίτικο νησί απλά για να θαυμάσει το εξωτερικό ενός νησιωτικού σπιτιού; Η αρχιτεκτονική έχει κάτι το απλό και καταπραϋντικό.
Δεν υπάρχουν έρευνες πάνω σε αυτό το θέμα, αλλά κάναμε κάποιες υποθέσεις για το γιατί τόσα πολλά ελληνικά σπίτια έχουν μπαλκόνια, τόσο στις μεγάλες πόλεις όσο και στα νησιωτικά χωριά.
Αρχιτεκτονική κληρονομιά
Ο Πάνος Δραγώνας, καθηγητής Αρχιτεκτονικής και Αστικού Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, δίνει μια αρχιτεκτονική εξήγηση. Ο Δραγώνας λέει: "Στις πολυκατοικίες του μεσοπολέμου, βλέπουμε την αλλαγή από τα παράθυρα σε μικρά ανοιχτά μπαλκόνια." Με άλλα λόγια, οι περιοχές που κάποτε ήταν παράθυρα έγιναν μπαλκόνια μετά τον πόλεμο.
Κάποιοι αρχιτέκτονες πάνε ακόμα πιο πίσω με το σκεπτικό τους. Ο Γιώργος Παπαδάκης από το αρχιτεκτονικό γραφείο Cadu λέει ότι η αρχιτεκτονική στον αρχαίο ελληνικό κόσμο δημιουργούσε πάντα εξωτερικούς στεγασμένους χώρους, όπως οι αρχαίες στοές και οι χαγιάτι. Στη σημερινή Αθήνα, βέβαια, το μπαλκόνι θα εξακολουθεί να έχει κεντρικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων της. "Η ταυτότητα της σύγχρονης ελληνικής πόλης διαμορφώνεται από την αισθητική του μπαλκονιού και όλων των αξεσουάρ του", λέει ο Παπαδάκης.
Κανονισμοί για τα μπαλκόνια στην Ελλάδα
Σήμερα, ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός υπαγορεύει το μέγεθος των μπαλκονιών στις ελληνικές πόλεις. Τα μπαλκόνια μπορούν να προεξέχουν 2 μέτρα από το κτίριο, αλλά δεν μπορούν να ξεπερνούν το 1/10 του δρόμου από κάτω. Γι' αυτό σε περιοχές της Ελλάδας με στενούς δρόμους, έχετε και στενά μπαλκόνια.
Στην Ελλάδα, τα μικροσκοπικά μπαλκόνια χρησιμοποιούνται συνήθως από τους Έλληνες για διαλείμματα καπνίσματος ή για να πιουν τον καφέ τους στον ήλιο, επειδή έχει μόλις αρκετό χώρο για να χωρέσει μια μικρή καρέκλα και μερικά φυτά.
Το ελληνικό κλίμα
Ο καιρός στην Ελλάδα παίζει σαφώς ρόλο στα μπαλκόνια που βλέπουμε. Αν το συγκρίνουμε με τα ψυχρότερα κλίματα στην υπόλοιπη Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι Έλληνες χρησιμοποιούν τα μπαλκόνια τους για περισσότερες ημέρες του χρόνου. Σε άλλες πόλεις, η έμφαση για την οικοδόμηση μπορεί να δίνεται στο να σκάβουμε βαθιά για τα θεμέλια (τουλάχιστον 6 πόδια κάτω για να φτάσουμε "κάτω από τον παγετό."). Έτσι, η έμφαση δίνεται στο χτίσιμο προς τα κάτω και όχι στο χτίσιμο "έξω." Για το λόγο αυτό, είναι σύνηθες να βλέπουμε κελάρια ή υπόγεια στα κτίρια της βόρειας Ευρώπης.
Πολυκατοικία (Πολυκατοικίες της Αθήνας)
Αν κοιτάξετε τον ορίζοντα της Αθήνας, θα παρατηρήσετε ότι πολλά κτίρια μοιάζουν μεταξύ τους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι στις δεκαετίες του 1950 και 1960 μετά τον πόλεμο, τα μοντερνιστικά κτίρια που ονομάζονταν "πολυκατοικίες" χτίστηκαν σε όλη την Αθήνα για να ανοικοδομηθεί γρήγορα η πόλη. Η επανάληψη της τσιμεντένιας πρόσοψης και των ατελείωτων μπαλκονιών δεν ήταν τυχαία. Ο στόχος ήταν να υπάρχει συνέπεια.
Στην πραγματικότητα, συνήθως ένας πολιτικός μηχανικός σχεδίαζε τα κτίρια και όχι ένας αρχιτέκτονας, επειδή ο στόχος ήταν να χτιστούν γρήγορα και φτηνά. Μερικά από τα οικογενειακά διαμερίσματα που χτίστηκαν εκείνη την εποχή είχαν μπαλκόνια αρκετά μεγάλα για ένα τραπέζι και μια σειρά από φυτά.
