Ga naar de inhoud

Kalymnos: het eiland van de sponsduikers

Regionale gidsen

09.06.2023

Het pittoreske eiland Kalymnos ligt tussen de eilanden Kos en Leros, in de Dodekanesos. Bezoekers komen van over de hele wereld om te genieten van de natuurlijke schoonheid, de heerlijke visgerechten, de schilderachtige steegjes en, uiteraard, de lokale sponzen.

De havenstad Pothia is de hoofdstad van het eiland en een trekpleister voor liefhebbers van Griekse architectuur. De stad staat vol met oude herenhuizen, kapiteinswoningen en kleine rijtjeshuizen met één slaapkamer uit de 19e eeuw, die vroeger dienst deden als woningen van – u raadt het al – de plaatselijke sponsduikers.

Historische wortels

Het leven op Kalymnos is altijd verbonden geweest met de sponshandel. Zelfs in de oudheid stond het eiland bekend als 'het eiland van de sponsduikers'. Sponzen vormden een belangrijke bron van inkomsten voor de eilandbewoners, en degenen die bedreven waren in dit vak konden er goed van leven. Bij de traditionele methode werd een kleine boot met een paar bemanningsleden te water gelaten. Een cilinder met een glazen bodem werd neergelaten om de zeebodem af te zoeken naar zeesponzen. De duikers hadden weinig of geen uitrusting en droegen een gewicht van 15 kilogram, een zogenaamde 'skandalopetra', waarmee ze snel naar de bodem konden zinken op zoek naar zeesponzen. In sommige gevallen gebruikten de sponsduikers een harpoen om op sponzen te vissen, althans voordat deze werd vervangen door moderne technologie.

De risico's

Het was niet ongebruikelijk dat duikers ziek werden door wat bekend stond als de 'duikersziekte', die wordt veroorzaakt door een verandering in druk. Voortdurend wisselende stromingen en een gebrek aan moderne uitrusting maakten het duiken gevaarlijk. Vaak voeren boten maandenlang achter elkaar de zee op. Families kwamen bijeen in de haven om afscheid te nemen van hun familieleden. Voordat ze vertrokken, hield de dorpspriester een dienst voor de zegening van het water. Er werd gebeden tot Sint-Nicolaas, de patroonheilige van de duikers, om bescherming.

De populariteit van zeesponzen

Er zijn duizenden soorten zeesponzen, en de volgende soorten worden het meest verkocht uit de Egeïsche Zee:

  • Honingraatspons

  • Matapas-spons

  • Vaasspons / Syrische fijne spons

  • Olifantenoor-spons

  • Tsimoucha / leerachtige spons



Natuurlijke sponzen zijn waardevoller dan synthetische sponzen die u in de supermarkt kunt kopen, omdat ze langer meegaan en niet snel scheuren. Bij het baden nemen ze meer water op en druppelen ze niet snel. In vroegere tijden verkochten ondernemende handelaren uit Kalymos hun vondsten tot ver in het buitenland, zoals het Midden-Oosten, Constantinopel en zelfs Moskou. Tijdens de Industriële Revolutie nam de vraag naar sponzen sterk toe, en duizenden mensen stroomden vanuit de nabijgelegen Dodekanesos-eilanden toe om zich bezig te houden met het duiken naar of de verwerking van sponzen.

Innovaties op het gebied van duiken

De technieken voor het duiken zijn door de eeuwen heen sterk geëvolueerd. In 1860 werd een nieuwe innovatie geïntroduceerd in de duikwereld, bekend als de “Skafandro”. Dit duikpak was volledig bedekkend, omvatte een helm en stelde de duiker in staat om veel langer op de bodem te blijven. Een luchtpomp stuurde handmatig lucht naar de duiker via een slang. Tegenwoordig is de technologie verder gevorderd en kunnen duikers veel langer onder water blijven. De Kalymnos State School of Divers biedt een professioneel staatsdiploma aan en is de enige in zijn soort in het land.

Kan ik vandaag de dag nog steeds zeesponzen kopen op Kalymnos?

Ja, absoluut! De handel is niet meer zo bloeiend als vroeger, omdat een ziekte in de jaren 80 een groot deel van de sponzenpopulatie heeft uitgeroeid. Toch zijn er nog steeds lokale duikers en werkplaatsen langs de kustlijn van Pothia. Hier kunt u het traditionele proces van het maken van sponzen meemaken. Lokale toeristenbureaus, zoals de "Kalymnos Experience", bieden duiklessen voor groepen en individuen aan. Mogelijkheden om te duiken of deel te nemen aan het maken van zeesponzen zijn te vinden op de officiële pagina van de gemeente Kalymnos.

Misschien vind je dit ook leuk