Ga naar de inhoud

De geschiedenis van de marathon

Geschiedenis en cultuur

23.11.2023

The Battle of Marathon

Als u de film „My Big Fat Greek Wedding“ hebt gezien, weet u waarschijnlijk uit de uitspraak van Toula’s vader dat „alles uit Griekenland komt“. Dit geldt ook voor de marathon, die verwijst naar de gelijknamige stad in Zuid-Griekenland: Marathon. De moderne marathon is in het leven geroepen ter herdenking van de historische loop van Pheidippides, een soldaat uit Athene die vanaf het slagveld in de stad Marathon naar de Atheense hoofdstad rende (ongeveer 42 kilometer) om de Atheners te waarschuwen dat de Perzen Athene over zee zouden aanvallen. De loper zou aan het einde dood zijn neergestort. Waarschijnlijk is dit een mythe, aangezien het eerste verslag over Pheidippides pas enkele eeuwen na zijn dood verscheen (en hij in sommige versies onder een andere naam wordt genoemd).

De moderne marathon

In de volledige versie van het verhaal liep Pheidippides veel meer dan 42 kilometer (de lengte van de moderne marathon). Dit was slechts het laatste deel van de reis van de legendarische hardloper. Sommige versies van het verhaal vermelden dat Pheidippides in een aantal dagen meer dan 500 kilometer aflegde. Hoe is de huidige race dan zo kort geworden? Wat is het ware verhaal achter de moderne marathon?


In een gedicht van Robert Browning uit 1879, getiteld „Pheidippides”, verwijst de auteur naar het laatste deel van diens reis van Marathon naar de Griekse hoofdstad. Een van de deelnemers aan de eerste editie van de Olympische Spelen las het gedicht en stelde voor om deze afstand te gebruiken voor de eerste marathon tijdens de Olympische Spelen van 1896.

Pheidippides: de hardloper

De meeste historici zijn het erover eens dat Pheidippides in 530 v.Chr. werd geboren en een koerier was, wiens taak het was om berichten naar andere steden te brengen. Volgens het verhaal was de eerste opdracht van Pheidippides om naar de stadstaat Sparta te rennen om daar hulp te vragen in de strijd van de Atheners tegen de Perzen.

De tocht van Pheidippides naar Sparta

Het Perzische leger van 250.000 manschappen en 600 schepen viel Griekenland binnen en rukte op naar Athene. Hun plan was om bij Marathon aan land te gaan, daar het Atheense leger (ongeveer 10.000 manschappen) te verslaan en vervolgens verder te varen om de hoofdstad te veroveren. Om hulp van de Spartanen te verkrijgen, moest Pheidippides over de bergen van de Peloponnesos rennen, door Arcadië, via Isthmia, Examilia en de stad van het oude Korinthe, alvorens in Nemea aan te komen.

Aankomst in Sparta

Naar verluidt bereikte hij Sparta na 36 uur, wat zelfs vandaag de dag nog een indrukwekkende prestatie zou zijn. U vraagt zich wellicht af waarom hij geen paard gebruikte – dit kwam doordat de weg van Athene naar Sparta te ruw was voor paarden. Maar toen hij aankwam, hielden de Spartanen een religieus feest en wilden zij pas helpen nadat het feest voorbij was. Toen de Atheners dit hoorden, besloten ze een snelle aanval uit te voeren om de Perzen te bestrijden. Deze was verrassend succesvol. Maar de Perzen hadden nog steeds hun schepen en zouden binnen minder dan 10 uur bij het onbeschermde Athene zijn.

Athene verslaat de Perzen

Op dat moment vond de legendarische loop van Pheidippides plaats, van Marathon naar Athene, zowel om de overwinning bij Marathon aan te kondigen als om te waarschuwen dat de Perzische vloot eraan kwam. Tegelijkertijd marcheerden de Atheense soldaten, nog steeds gewond, terug naar Athene om de stad te verdedigen. Met een bovenmenselijke inspanning, hoewel de Atheners in de minderheid waren, hadden ze een nacht om uit te rusten en wat te koken, en wisten ze te voorkomen dat de Perzen de stad innamen. Tegenwoordig is de marathon een van de meest geliefde onderdelen van de moderne Olympische Spelen. Het is meestal het laatste onderdeel van de Olympische Spelen en eindigt in het Olympisch stadion.

Misschien vind je dit ook leuk